Göz sağlığımız, görme fonksiyonunun kusursuz işlemesine bağlıdır. Bu sistemin en önemli bileşenlerinden biri de retina adı verilen ince sinir tabakasıdır. Retina, gözün arka kısmında yer alır ve ışığı algılayarak beyne ileten milyonlarca sinir hücresinden oluşur. Görme işlemi, ışığın retina üzerine düşmesiyle başlar ve buradaki fotoreseptör hücrelerin beyne sinyal göndermesiyle tamamlanır.
Ancak bazı durumlarda retina, göz küresinin iç yüzeyinden ayrılarak yerinden uzaklaşabilir. Bu duruma retina dekolmanı (retina ayrılması) denir.
Retina dekolmanı, tedavi edilmediğinde kalıcı görme kaybına yol açabilecek acil bir göz hastalığıdır.
Göz hastalıkları ve retina cerrahisi konusunda deneyimli Op. Dr. Diclehan, retina dekolmanını şu şekilde tanımlar:
“Retina, gözün film tabakası gibidir. Bu tabaka yerinden ayrıldığında görüntü kaybolur. Ne kadar erken müdahale edilirse, görme o kadar korunur.”
Retina tabakası, normalde gözün iç yüzeyine sıvı dolu bir yapı olan vitreus jelinin yardımıyla yapışıktır.
Zamanla bu jel büzülür ve retinadan ayrılmaya başlar.
Bu durum yaşla birlikte herkesin gözünde belli ölçüde görülse de bazı kişilerde retina yırtığına neden olabilir.
Yırtık oluştuğunda, göz içindeki sıvı bu açıklıktan geçerek retina tabakası altına sızar ve tabaka yerinden kalkar.
Bu sürecin temel basamakları şöyle özetlenebilir:
Op. Dr. Diclehan, “Retina dekolmanı genellikle ağrısızdır, bu yüzden hastalar durumu fark ettiğinde bazen geç kalınmış olabilir. Belirtileri doğru okumak çok önemlidir.” diyerek erken farkındalığın hayatî olduğunu vurgular.
Retina dekolmanı farklı nedenlere bağlı olarak üç ana gruba ayrılır:
En sık görülen tiptir. Retina üzerinde bir yırtık veya delik oluşur ve göz içi sıvısı bu açıklıktan alt tabakalara geçer.
Miyop hastalarında, travma sonrası veya yaşa bağlı olarak ortaya çıkabilir.
Retina üzerine çekme kuvveti uygulayan fibrotik zarlar nedeniyle oluşur.
Genellikle diyabetik retinopati gibi kronik hastalıklarda görülür.
Retina altında sıvı birikimi vardır; ancak yırtık veya çekme bulunmaz.
Tümörler, damar sızıntıları veya iltihaplı göz hastalıkları buna neden olabilir.
Op. Dr. Diclehan, “Her retina dekolmanı tipi aynı tedaviye yanıt vermez. Doğru tanı, doğru cerrahiyi belirler.” diyerek kişiye özel tedavi planlamasının önemine işaret eder.
Retina dekolmanı genellikle ağrısız ilerleyen ancak erken fark edilirse başarıyla tedavi edilebilen bir hastalıktır.
Hastaların büyük bir kısmı, görme kaybı başlamadan önce bazı uyarıcı belirtiler fark eder.
Ani ışık çakmaları (fotopsi):
Göz hareketleriyle birlikte şimşek çakması veya parlamalar görülür.
Uçuşan siyah noktalar (floaters):
Görme alanında sinek benzeri küçük lekeler belirir.
Görme alanında gölge veya perde hissi:
Görüntünün bir kısmı bulanıklaşır, sanki önüne perde inmiş gibi olur.
Görme kaybı:
Özellikle alt veya üst kısımdan başlayan görme azalması zamanla ilerler.
Düz çizgilerin eğri görünmesi:
Retina tabakasının yerinden oynaması sonucu görme bozulur.
Op. Dr. Diclehan, bu belirtilerin ciddiye alınması gerektiğini vurgular:
“Gözde ani ışık çakmaları veya uçuşan cisimler fark eden bir kişi, 24 saat içinde muayene olmalıdır. Çünkü erken müdahale, görmeyi kurtarır.”
Retina dekolmanının birçok nedeni olabilir, ancak en yaygın sebepler şunlardır:
Yüksek dereceli miyoplarda göz küresi uzar, retina incelir ve yırtılmaya daha yatkın hale gelir.
40 yaş sonrasında vitreus jelinin yapısı bozulur. Bu da retina ayrılma riskini artırır.
Baş veya göz çevresine alınan darbeler retina tabakasında yırtılmalara yol açabilir.
Katarakt veya lazer ameliyatı sonrası nadiren retina yırtığı gelişebilir.
Şeker hastalığına bağlı damar problemleri, retina üzerine çekme gücü oluşturarak traksiyonel dekolman yapabilir.
Ailede retina dekolmanı öyküsü varsa, risk artar.
Op. Dr. Diclehan, “Bazı hastalar hiçbir belirti göstermeden risk grubundadır. Bu nedenle yılda bir retina muayenesi yaptırmak büyük önem taşır.” diyerek düzenli kontrolün altını çizer.
Erken teşhis, görme kaybını önlemede hayati öneme sahiptir.
Muayene, genellikle ağrısız ve kısa sürede tamamlanır.
Op. Dr. Diclehan, retina dekolmanı tanısında kullanılan başlıca yöntemleri şöyle sıralar:
Göz dibi muayenesi (Fundus muayenesi):
Göz bebeği genişletilerek retina tabakası doğrudan incelenir.
OCT (Optik Koherens Tomografi):
Retina katmanlarının detaylı kesit görüntüleri alınır.
Ultrasonografi:
Retina arkasında sıvı birikimi varsa tespit edilir.
Görme alanı testi:
Görme kaybının konumu belirlenir.
Erken tanı konulduğunda tedavi çoğu zaman başarılı olur.
Retina dekolmanı tedavi edilmediğinde kalıcı körlüğe neden olabilir.
Bu nedenle hızlı teşhis ve cerrahi müdahale şarttır.
Tedavi seçimi; yırtığın tipi, retina ayrılmasının büyüklüğü ve hastanın genel durumuna göre belirlenir.
Retina yırtığı henüz ayrılmamışsa uygulanır.
Lazer ışığıyla yırtık çevresi yakılır ve retina yeniden yapıştırılır.
Ağrısızdır, ayaktan yapılabilir.
Op. Dr. Diclehan, “Erken evrede fark edilen yırtıklar lazerle tedavi edildiğinde tam görme korunabilir.” demektedir.
Retina yırtığı dışardan soğutularak yapıştırılır.
Lazerle benzer bir amaç taşır, ancak bazı özel vakalarda tercih edilir.
Göze küçük bir gaz kabarcığı enjekte edilir. Bu kabarcık retinayı yerine bastırır.
Daha sonra lazer veya kriyo ile kalıcı yapıştırma yapılır.
Retina altındaki sıvının dışa doğru çıkışı engellenir.
Göz dışına silikon bant yerleştirilerek retina tabakası yeniden yüzeye yapıştırılır.
En ileri vakalarda tercih edilir. Göz içindeki vitreus jel çıkarılır ve yerine özel gaz veya silikon sıvısı konur.
Bu yöntem, kalıcı retina ayrılmalarında en etkili tedavi seçeneğidir.
Op. Dr. Diclehan, vitrektomi hakkında şu açıklamayı yapar:
“Modern mikrocerrahi teknikleriyle retina milimetrik hassasiyetle onarılabiliyor. Göz içi gazlar zamanla kendiliğinden emiliyor ve görme fonksiyonu geri dönüyor.”
Ameliyat sonrası dönem, tedavi başarısı kadar önemlidir.
Hastanın dikkat etmesi gereken bazı noktalar vardır:
Op. Dr. Diclehan, “Cerrahi sonrası en kritik dönem ilk üç haftadır. Bu süreçte sabır ve dikkatli bakım, görme kazanımını belirler.” demektedir.
Erken müdahale edilen olgularda başarı oranı %90’ın üzerindedir.
Ancak makula (görme merkezi) ayrılmışsa, görme kalitesi tamamen geri dönmeyebilir.
Başarının yüksek olması için:
Op. Dr. Diclehan, “Her retina dekolmanı vakası farklıdır; bazen bir lazer yeterli olur, bazen kompleks cerrahi gerekir. Önemli olan vakayı doğru değerlendirmektir.” der.
Tedavi edilmeyen retina dekolmanı ilerleyerek tüm retinayı kapsar.
Bu durumda retina hücreleri oksijensiz kalır ve geri dönüşsüz hasar gelişir.
Sonuç kalıcı körlük olabilir.
Op. Dr. Diclehan, “Retina ayrıldığında zaman en büyük düşmandır. Her saat görme hücreleri biraz daha kaybolur.” uyarısında bulunur.
Op. Dr. Diclehan, “Retina yırtığı erken dönemde fark edilirse, basit bir lazerle tamamen önlenebilir. Asıl tedavi, farkındalıkla başlar.” demektedir.
Retina ayrılması sonrasında görme kaybı, tabakanın ayrıldığı bölgeye bağlıdır.
Eğer makula (görme merkezi) ayrılmamışsa, görme büyük oranda korunabilir.
Ancak makula etkilenmişse, görme keskinliği az da olsa kalıcı şekilde düşebilir.
Op. Dr. Diclehan, bu konuda hastalarına şu şekilde rehberlik eder:
“Ameliyat, görmeyi tamamen geri getirmeyebilir; ancak mevcut görmeyi korur. Ne kadar erken müdahale edilirse, o kadar iyi sonuç alınır.”
Başarılı bir ameliyat sonrası, çoğu hasta normal yaşamına geri döner.
Ancak bazı dikkat edilmesi gereken noktalar vardır:
Retina dekolmanı, hızlı teşhis ve doğru tedaviyle görme kaybı önlenebilen ancak ihmal edildiğinde kalıcı körlüğe yol açabilen ciddi bir göz hastalığıdır.
Belirtiler genellikle anidir ve ağrı olmaz. Bu nedenle uyarı sinyallerini ciddiye almak gerekir.
Erken tanı, retina cerrahisindeki gelişmiş tekniklerle birleştiğinde, görme kaybı riski büyük oranda ortadan kalkar.
Alanında uzman Op. Dr. Diclehan, retina dekolmanı konusunda hem tanı hem tedavi aşamalarında modern teknolojileri kullanarak hastalarına yüksek başarı oranı sunmaktadır.
Kendisi, “Göz sağlığı kaybedilmeden korunmalıdır. Retina hastalıklarında zaman, en değerli tedavi aracıdır.” diyerek erken başvurunun önemini vurgulamaktadır.
Unutmayın, gözünüzde ani ışık çakmaları, uçuşan cisimler veya gölge hissi fark ettiğinizde vakit kaybetmeden bir göz doktoruna başvurun.
Retina, bir kez ayrıldığında zamanla yarış başlar ve doğru doktor seçimi bu yarışı kazandırır.
Göz sağlığı ve tedavileri konusunda uzman, güvenilir hizmet sunan kliniğimizle sağlıklı görme deneyimi yaşayın.
© 2025 Tüm Hakları Saklıdır. DijiWOW
Tr
En