Görme duyusu, insanın çevresiyle bağlantısını sağlayan en önemli algıdır. Gözün bu işlevi gerçekleştirmesinde retina tabakası kilit rol oynar. Retina, gözün arka kısmında bulunan ince sinir tabakasıdır ve gelen ışığı sinyallere dönüştürerek beyne iletir. Ancak bu hassas tabaka bazı durumlarda yerinden ayrılarak ciddi bir görme kaybına yol açabilir.
Bu duruma retina dekolmanı (retina ayrılması) denir. Retina dekolmanı, tedavi edilmediğinde kalıcı körlüğe neden olabilen acil bir göz hastalığıdır.
Göz hastalıkları ve retina cerrahisi konusunda deneyimli olan Op. Dr. Diclehan, “Retina dekolmanı, ağrısız ama tehlikeli bir hastalıktır. Her dakika, görmeyi korumak açısından değerlidir.” diyerek erken müdahalenin hayati önemini vurgulamaktadır.
Retina, normalde gözün iç duvarına sıkıca yapışık bir şekilde bulunur.
Göz içindeki jelimsi yapı olan vitreus, zamanla büzülür ve retina tabakasından uzaklaşmaya başlar.
Bu süreçte retina yüzeyinde bir yırtık oluşursa, göz içi sıvısı bu yırtıktan girerek retina tabakasını alt tabakadan ayırır.
Ayrılan retina, oksijen ve besin alamadığı için kısa sürede işlevini kaybeder. Bu durumun erken fark edilmemesi halinde kalıcı görme kaybı kaçınılmazdır.
Op. Dr. Diclehan, bu durumu şu şekilde açıklar:
“Retina, bir film tabakası gibidir. Film yerinden kalkarsa görüntü bozulur. Bu yüzden erken teşhis görmeyi kurtaran en önemli faktördür.”
Retina dekolmanı, birçok farklı nedene bağlı olarak gelişebilir. En yaygın nedenler şunlardır:
Vitreus sıvısının çekmesi sonucu retinada küçük yırtıklar oluşabilir.
Bu yırtıklardan giren sıvı, retina tabakasını alt dokudan ayırır.
Miyop gözlerde retina daha ince olduğu için yırtılmaya ve ayrılmaya daha yatkındır.
Darbelere, kazalara veya spor yaralanmalarına bağlı retina yırtıkları oluşabilir.
Katarakt ameliyatı sonrası nadiren retina yırtığı gelişebilir.
Diyabet hastalığında retinada anormal damar oluşumları meydana gelir. Bu damarlar çekme kuvveti oluşturarak traksiyonel (çekintili) retina dekolmanına neden olabilir.
Retina altına sıvı sızmasına neden olan iltihaplar veya tümörler de dekolmana yol açabilir.
Op. Dr. Diclehan, “Her retina dekolmanı aynı değildir. Sebebi doğru belirlemek, tedavi başarısının ilk adımıdır.” demektedir.
Retina dekolmanı genellikle ağrısız gelişir ancak bazı erken uyarı belirtileri vardır.
Bu belirtiler göz ardı edilirse hastalık hızla ilerleyebilir.
Op. Dr. Diclehan, “Ani ışık çakması veya gölgelenme fark eden kişi, ertesi günü beklememelidir. Retina yırtığı bazen saatler içinde ayrılmaya dönüşebilir.” diyerek acil muayenenin önemini vurgular.
Retina dekolmanı, detaylı göz muayenesi ve ileri görüntüleme testleriyle teşhis edilir.
Op. Dr. Diclehan, “Gelişmiş OCT sistemleri sayesinde retina ayrılması milimetrik düzeyde görüntülenebiliyor. Bu da tedavi planını daha kesin hale getiriyor.” demektedir.
Retina dekolmanı tedavisinin temel amacı, ayrılan retina tabakasını yerine oturtmak ve yeniden yapışmasını sağlamaktır.
Tedavi yöntemi, dekolmanın tipi, büyüklüğü ve yırtık sayısına göre belirlenir.
Eğer retina yırtığı erken dönemde fark edilirse, lazerle çevresi yakılarak sıvı sızıntısı engellenir.
Bu işlem ağrısızdır ve dakikalar içinde tamamlanır.
Op. Dr. Diclehan, “Lazer tedavisi erken evre yırtıklarda büyük başarı sağlar. Ameliyat gerektirmeden görme korunabilir.” demektedir.
Lazerin yetersiz kaldığı durumlarda, yırtık bölgesine dışarıdan soğutma uygulanarak retina yeniden yapıştırılır.
Göz içine küçük bir gaz kabarcığı enjekte edilir.
Bu gaz, yırtık bölgesine baskı yaparak retina tabakasını yerine bastırır.
Ardından lazer veya kriyoterapi uygulanarak retina kalıcı olarak sabitlenir.
Op. Dr. Diclehan, “Küçük ve yeni oluşan ayrılmalarda pnömatik retinopeksiyle çok hızlı iyileşme sağlanabiliyor.” diyerek bu yöntemin avantajını vurgular.
Retinanın ayrıldığı bölgeye göz dışına silikon bant yerleştirilir.
Bu bant, göz duvarını içeri bastırarak retina ve alt tabakanın birleşmesini sağlar.
Genellikle genç hastalarda tercih edilir.
İleri vakalarda en etkili yöntemdir.
Göz içindeki vitreus jeli alınır, retina yerine oturtulur ve göz içine gaz veya silikon sıvısı verilir.
Bu sıvı, retinayı alt tabakaya bastırarak yeniden yapışmayı sağlar.
Op. Dr. Diclehan, “Vitrektomi, modern retina cerrahisinin kalbidir. Mikron düzeyinde çalışmayı gerektirir ve görmeyi kurtarmada en yüksek başarı oranına sahiptir.” demektedir.
Ameliyat sonrası dikkatli bir iyileşme dönemi gerekir.
Bu süreçte hastanın pozisyonu, göz bakımı ve kontroller büyük önem taşır.
İyileşme süresi genellikle birkaç haftadır.
Görme, retina tabakasının yeniden yerine oturmasıyla birlikte kademeli olarak düzelir.
Op. Dr. Diclehan, “Ameliyat sonrası sabır şarttır. Görme yavaş geri gelir ama doğru bakım yapılırsa başarı oranı çok yüksektir.” demektedir.
Erken müdahale edilen retina dekolmanlarında başarı oranı %90’ın üzerindedir.
Ancak makula (görme merkezi) ayrılmışsa görme tamamen eski haline dönmeyebilir.
Başarıyı etkileyen faktörler:
Op. Dr. Diclehan, “Cerrahinin başarısı kadar hastanın dikkatli takibi de önemlidir. Zamanında yapılan kontrol, ikinci bir ameliyatı gereksiz kılabilir.” demektedir.
Tedavi edilmeyen retina ayrılması ilerleyerek kalıcı görme kaybına neden olur.
Ayrılan bölgede hücreler oksijensiz kaldığı için ölür ve geri dönüş mümkün olmaz.
Op. Dr. Diclehan, “Retina ayrılması zamanla yarışır. Her geçen saat, kurtarılamayan binlerce hücre anlamına gelir.” diyerek tedaviye erken başlamanın önemini bir kez daha hatırlatır.
2025 yılı itibarıyla retina cerrahisinde kullanılan teknolojiler, tedaviyi hem daha güvenli hem de daha hızlı hale getirmiştir.
Bu teknolojiler, cerrahların hassas çalışmasını kolaylaştırırken hasta konforunu da artırmaktadır.
Op. Dr. Diclehan, “Yeni nesil mikrocerrahi cihazları sayesinde artık retina ameliyatları hem daha kısa sürüyor hem de komplikasyon riski minimuma iniyor.” demektedir.
Cerrahi sonrası dönemde göz sağlığını desteklemek için beslenme de önemlidir.
Omega-3 yağ asitleri, lutein, zeaksantin, A, C ve E vitaminleri retina hücrelerini güçlendirir.
Op. Dr. Diclehan, “Sağlıklı beslenme, yalnızca kalp değil göz sağlığı için de koruyucudur.” diyerek hastalarına antioksidan zengini beslenme önermektedir.
Ayrıca sigara ve alkol tüketiminin sınırlanması, uyku düzeninin korunması ve düzenli göz kontrollerinin yapılması gerekir.
Retina dekolmanı, acil müdahale gerektiren ciddi bir göz hastalığıdır.
Tedavideki temel hedef, ayrılan retina tabakasını yeniden yerine yerleştirerek görme fonksiyonunu korumaktır.
2025 yılında geliştirilen modern mikrocerrahi ve lazer teknolojileri sayesinde retina dekolmanı tedavisi yüksek başarı oranlarına ulaşmıştır.
Erken teşhis, doğru tedavi ve deneyimli bir cerrah, görme kaybını önlemenin anahtarıdır.
Alanında uzman Op. Dr. Diclehan, retina cerrahisinde kişiye özel planlamalar yaparak her hastasına güvenli, etkili ve doğal görme fonksiyonunu koruyan çözümler sunmaktadır.