Tiroid, boynun ön kısmında yer alan küçük ama etkisi çok büyük bir bezdir. Metabolizmayı, enerji dengesini, kalp ritmini ve vücudun pek çok fonksiyonunu kontrol eder. Tiroid hormonlarının fazla ya da az çalışması yalnızca vücudun genel dengesini değil, doğrudan göz sağlığını da etkiler. Özellikle tiroid hastalıklarına bağlı olarak gelişen göz sorunları, tıpta tiroid okülopatisi veya Graves oftalmopatisi olarak adlandırılır.

Op. Dr. Diclehan, tiroid hastalıklarının yalnızca endokrinolojik bir problem olmadığını, aynı zamanda göz sağlığı için de ciddi sonuçlar doğurabileceğini vurgulamaktadır. Özellikle hipertiroidi hastalarında görülen göz bulgularının hastanın yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürdüğünü belirtmektedir.

Tiroid hastalıklarının göz üzerindeki etkileri

Hipertiroidi, tiroid bezinin aşırı çalışarak fazla hormon salgılamasıyla oluşur. Bu durum göz çevresinde bağ dokuların şişmesine, kasların kalınlaşmasına ve gözlerin öne doğru çıkmasına neden olur. Halk arasında “gözlerin dışarı fırlaması” olarak tanımlanan bu durum, hem estetik hem de fonksiyonel sorunlara yol açar.

Op. Dr. Diclehan, hipertiroidiye bağlı göz sorunlarının erken dönemde tespit edilmesinin önemini vurgular. Çünkü bu süreçte görme siniri de baskı altında kalabilir ve kalıcı görme kayıpları yaşanabilir.

Hipotiroidi, tiroid bezinin az çalışmasıyla ortaya çıkar. Bu durumda gözlerde daha çok kuruluk, şişlik ve yorgunluk gibi belirtiler görülür. Görme bulanıklığı, göz kapaklarında ödem ve sürekli rahatsızlık hissi sık rastlanan şikâyetlerdir.

Graves hastalığı, bağışıklık sisteminin tiroid bezini fazla çalıştırmasıyla gelişen bir otoimmün hastalıktır. Bu hastalık gözlerde ciddi değişikliklere yol açar. Gözlerin öne doğru çıkması, çift görme, ışığa hassasiyet ve göz kapaklarının geri çekilmesi tipik bulgulardır.

Op. Dr. Diclehan, Graves oftalmopatisinin en ciddi tiroid kaynaklı göz hastalığı olduğunu ve mutlaka multidisipliner bir yaklaşım gerektirdiğini ifade etmektedir.

Tiroid ve göz belirtileri

Tiroid kaynaklı göz problemleri hastadan hastaya farklılık gösterebilir. Ancak en sık görülen belirtiler şunlardır

• Gözlerde şişlik ve ödem
• Gözlerin dışarı doğru çıkması
• Çift görme veya bulanık görme
• Göz kapaklarının geriye çekilmesi
• Gözlerde kızarıklık, yanma ve sulanma
• Işığa karşı aşırı hassasiyet
• Göz kuruluğu

Bu belirtiler bazen hafif seyrederken bazen de ilerleyerek görme sinirine baskı yapabilir. Op. Dr. Diclehan, bu tür belirtileri yaşayan tiroid hastalarının vakit kaybetmeden göz muayenesinden geçmeleri gerektiğini özellikle vurgulamaktadır.

Tiroid göz hastalıklarının teşhisi

Klinik muayene

Göz hekimi, hastanın şikâyetlerini dinleyerek gözün hareketlerini, kapak yapısını ve görme düzeyini detaylı inceler.

Görüntüleme yöntemleri

Bilgisayarlı tomografi (BT) veya manyetik rezonans görüntüleme (MR), göz kaslarının kalınlığını ve dokulardaki değişiklikleri ortaya çıkarır.

Laboratuvar testleri

Tiroid hormonlarının ölçümü ve otoimmün antikor testleri, tiroid göz hastalığının tanısında büyük önem taşır.

Op. Dr. Diclehan, doğru teşhisin hem göz uzmanı hem de endokrinolog iş birliği ile yapılması gerektiğini vurgulamaktadır.

Tiroid ve göz tedavisi

İlaç tedavisi

Tiroid hormonlarının dengelenmesi, göz bulgularının da hafiflemesine yardımcı olur. Anti-tiroid ilaçlar, kortizon tedavisi ve immün sistemi baskılayıcı ilaçlar sıklıkla kullanılır.

Radyoterapi

Göz kaslarındaki iltihabı azaltmak için düşük doz radyoterapi uygulanabilir.

Cerrahi tedavi

Gözlerin ileri derecede öne çıktığı ve görme sinirinin baskı altında kaldığı durumlarda orbital dekompresyon cerrahisi yapılır. Çift görme yaşayan hastalarda ise kas cerrahileri gündeme gelir.

Op. Dr. Diclehan, cerrahi tedavilerin deneyimli merkezlerde yapılması gerektiğini ve her hasta için kişiye özel bir planlama gerektiğini vurgulamaktadır.

Tiroid ve göz hastalıklarında yaşam önerileri

• Düzenli tiroid kontrolleri yaptırmak
• Gözleri güneş ışığından korumak için güneş gözlüğü kullanmak
• Sigara içmemek, çünkü sigara tiroid göz hastalıklarını şiddetlendirir
• Yeterli uyku ve dengeli beslenmeye özen göstermek
• Yapay gözyaşı damlaları ile göz kuruluğunu gidermek

Op. Dr. Diclehan, bu önerilerin tedaviyi destekleyici önlemler olduğunu ve hastaların yaşam kalitesini artırdığını ifade etmektedir.

Tiroid ve göz ilişkisi üzerine sık sorulan sorular

Tiroid hastalığı gözde kalıcı hasar bırakır mı

Evet, özellikle tedavi edilmezse görme sinirine baskı yaparak kalıcı görme kaybı yaşanabilir.

Gözlerin dışarı çıkması geri döner mi

Hafif vakalarda tedaviyle düzelebilir, ileri vakalarda cerrahi gerekebilir.

Tiroid tedavisi göz bulgularını tamamen ortadan kaldırır mı

Hormonların dengelenmesi göz bulgularını azaltır ancak her zaman tamamen ortadan kaldırmayabilir.

Op. Dr. Diclehan, her hastanın farklı bir seyir izlediğini ve tedavi sürecinin bireysel planlanması gerektiğini vurgulamaktadır.

Tiroid hastalıkları yalnızca metabolizmayı değil, doğrudan göz sağlığını da etkilemektedir. Gözlerde şişlik, kızarıklık, çift görme ve görme kaybına kadar ilerleyebilen bu tablo, erken teşhis ve düzenli takip ile kontrol altına alınabilir. Multidisipliner yaklaşım sayesinde hem tiroid dengelenir hem de göz sağlığı korunur.

Op. Dr. Diclehan, tiroid hastalarının düzenli göz kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini, çünkü göz sağlığının yaşam kalitesini doğrudan etkileyen en değerli duyulardan biri olduğunu özellikle hatırlatmaktadır.